Cách phân biệt các bệnh thường gặp dựa vào tiếng ho của trẻ

Chúc Nguyễn 09/10/2014 Comments Off

Cho dù là tiếng thở khò khè hay tiếng ho khan của trẻ đều ẩn chứa một thông điệp về sức khoẻ khác nhau. Là cha mẹ, bạn cần phải biết cách phân biệt các chứng bệnh để có cách xử lý kịp thời.

Ho thực chất là một cách tự bảo vệ của cơ thể. Là cách làm thông đường hô hấp, giải phóng đờm hoặc những thức ăn còn mắc lại trong cổ ra ngoài. Có hai kiểu ho cho mục đích này:

Ho khan: Xảy ra khi trẻ bị lạnh hoặc dị ứng. Kiểu ho này giúp dọn sạch các dịch mũi cũng như sự khó chịu từ cổ họng sưng.

Ho sâu: Đây là kiểu ho bắt nguồn từ một bệnh hô hấp kèm theo với sự nhiễm khuẩn. Kiểu ho này thường đi kièm theo đờm hoặc dịch mũi (chứa cả tế bào bạch huyết chống khuẩn hình thành trong đường thở của trẻ).

Trẻ dưới 4 tháng tuổi thường không ho nhiều vì thế nếu con bạn ho thì cần phải chú ý. Nếu trẻ ho nhiều vào mùa đông thì có thể là do virus hô hấp. Nếu trẻ dưới 1 tuổi thì việc ho của trẻ chủ yếu là do lạnh.

Để giúp cha mẹ phân biệt được kiểu ho nào cần theo dõi và cần xử lý khẩn cấp, trước hết bạn cần bình tĩnh lắng nghe âm thanh và xem một số các chỉ dẫn dưới đây.

ho-1

Cảm lạnh thông thường hay cảm cúm?

Triệu chứng:

Nghẹt và chảy nước mũi

Sưng họng

Âm thanh nghe khô khan

Sốt nhẹ về đem

Cách điều trị:

Cho trẻ uống nhiều nước và nghỉ ngơi. Có thể dùng máy làm ẩm không khí để con dễ thở hơn. Nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi bạn định cho bé dùng:

Thuốc ho long đờm

Thuốc làm thông mũi

Thuốc ho (không nên dùng trừ khi trẻ ho nhiều khiến mất ngủ vào ban đêm).

Acetaminophen (để hạ sốt).

Nếu thân nhiệt của trẻ từ 37 độ C trở lên và có vẻ mệt mỏi thì nên gọi ngay cho bác sĩ vì nhiều khả năng là trẻ đang bị cúm. Nếu trẻ dưới 4 tháng tuổi hãy đến gặp bác sĩ nếu trẻ bị sốt. Thậm chí chỉ là sốt nhẹ cũng nghiêm trọng với trẻ sơ sinh.

Bệnh bạch cầu thanh quản

Bạn sẽ dễ dàng nhận thấy khi thấy trẻ thức dậy lúc nửa đêm, ho sâu và có cảm giác khó thở. Bệnh bạch cầu thanh quản thường ảnh hưởng tới trẻ dưới 5 tuổi và bắt đầu bằng hiện tượng cảm lạnh hoặc sổ mũi lúc sáng sớm.

Triệu chứng:

Âm thanh giống như ho sâu.

Bệnh này thường là do nhiễm virus, nó sẽ khiến cho niêm mạc khí quản sưng lên dẫn đến nghẹt đường thở. Đây chính là nguyên nhân tại sao trẻ khó thở. Bạn sẽ dễ dàng nghe thấy tiếng ho có phần đặc kín khi trẻ hít vào.

Cách điều trị:

Trước hết cần làm cho bé bình tĩnh lại sau đó có thể thử áp dụng một trong những cách cách sau để giúp con dễ thở:

Mở vòi hoa sen, đóng cửa nhà tắm và cho bé thở trong không khí đầy hơi nước.

Nếu con ho vào lúc nửa đêm, bạn hãy đưa bé ra ngoài nơi có không khí ẩm như thể sẽ giúp bé dễ thở hơn.

Thông thường bệnh bạch cầu thanh quản sẽ hết trong khoảng 3-4 ngày, nếu không đỡ thì hãy đưa trẻ đi khám.

ho-3

Viêm phổi

Viêm phổi xảy ra khi phổi bị nhiễm khuẩn hoặc do virus từ một số bệnh mang lại, kể cả cảm lạnh thông thường.

Triệu chứng:

Tiếng ho nghe sâu và có đờm.

Trẻ rất mệt và dễ ho.

Cách điều trị:

Tuỳ thuộc vão nguyên nhân là do virus hay vi khuẩn, hãy đưa bé đến gặp bác sĩ nếu bé bị sốt. Viêm phổi do vi khuẩn thường nguy hiểm hơn và thủ phạm thường là do khuẩn strep pneumonae.

Viêm tiểu phế quản hay hen suyễn

Cả 2 loại bệnh này đều bắt dầu từ các triệu chứng cơ bản của một cơn cảm lạnh như ho và sổ mũi. Theo một số bác sĩ thì có rất nhiều nguyên nhân dẫn tới việc thở khò khè hoặc co thắt đường hô hấp bao gồm các yếu tố môi trường như bụi.

Đa số các bác sĩ đều đồng ý rằng bệnh hen suyễn không phổ biến ở trẻ em dưới 2 tuổi trừ khi trẻ đã bị eczema (chàm) hoặc do gia đình có tiền sử dị ứng, hen suyễn. Phần lớn các trường hợp viêm tiểu phế quản ở trẻ dưới 1 tuổi được gây ra bởi virus hợp bào hô hấp (RSV). Virus này gây ra cảm lạnh đơn giản ở trẻ dưới 3 tuổi nhưng nó có thể xâm nhập vào phổi và đe doạ tình mạng trẻ.

Triệu chứng:

Co hẹp đường hô hấp dẫn đến thở khò khè hoặc thở ra tiếng.

Ho hoặc thở khò khè có liên quan đến cả hai loại bệnh này vì thế nhiều khi rất khó phân biệt.

Trong trường hợp trẻ bị hen suyễn thì sẽ có những triệu chứng sau:

Cảm cúm.

Ngứa và chảy nước mắt.

Viêm phế quản thường xuất hiện vào mùa thu và mùa đông và có thể kèm theo:

Sốt nhẹ

Mất cảm giác ngon miệng.

Trong trường hợp bị hen suyễn, trẻ có thể bị mắc chứng co thắt (bên trong hoặc bên ngoài ngực và cơ hoành).

Cách điều trị:

Theo dõi nhịp thở của bé. Nếu thở quá nhanh ( 50 nhịp thở một phút hoặc nhiều hơn) thì trẻ chắc chắn đang trong tình trạng suy hô hấp, cần đưa bé đến gặp bác sĩ ngay lập tức.

Cho dù là vì lý do gì hãy đưa trẻ đi khám ngay khi thấy bé có hiện tượng thở khò khè. Ngay cả khi không có chuẩn đoán xác định bệnh hen suyễn thì các bác sĩ cũng có thể sử dụng thuốc suyễn để điều trị cơn thở khò khè. Bác sĩ có thể cho trẻ sử dụng thuốc albuterol dạng xịt phù hợp với kích thước sử dụng của trẻ để bé có thể sử dụng tuốc một cách dễ dàng.

Bạn cũng có thể điều trị bệnh viêm tiểu phế quản ở nhà khi việc hít thở của trẻ nằm trong tầm bạn có thể kiểm soát được. Cho trẻ uống nhiều nước, nghỉ ngơi nhiều và sử dụng máy phun sương để tạo độ ẩm.

Nếu trẻ bị ho dữ dội hoặc có biểu hiện xấu hơn sau 1- 2 ngày và hơi thở có phần trở nên nặng nhọc hãy đưa bé đến bệnh viện ngay.

Ho gà

Đây là nguyên nhân hàng đầu gây bệnh cũng như khiến trẻ sơ sinh tử vong trong những năm 1960. Trong hầu hết các trường hợp ho gà, trẻ không có triệu chứng cảm lạnh hay sốt.

Triệu chứng:

Tiếng ho: Nấc lớn và nhanh

Lưỡi thè ra

Mắt lồi ra.

Mặt tím tái.

Cách điều trị:

Phòng ngừa bao giờ cũng là biện pháp ưu tiên hàng đầu. Hãy chắc chắn rằng con bạn đã được tiêm phòng, trẻ sẽ chưa được bảo vệ một cách hoàn toàn cho đến khi tiêm đủ 3 liều thuốc ho gà. Bạn và tất cả những người chăm sóc trẻ sơ sinh cần được tiêm phòng uốn ván, bạch hầu, ho gà nhắc lại.

Nếu nghi ngờ trẻ bị ho gà hãy ngay lập tức gọi cấp cứu. Nếu cơn ho trở nên dữ dội hơn, thì bé phải được nhập viện để dược thở oxy.

Đa số trẻ sơ sinh cũng như các thành viên trong gia đình sẽ được cho dùng thuốc kháng sinh erythromycin để ngăn chặn sự lây lan của căn bệnh này. Nếu trẻ qua được các cơn bộc phát ban đầu thì sẽ phải cần vài tháng để ho gà hết hẳn.

Hóc dị vật

Nếu trẻ bắt đầu thở hổn hển hoặc ho đột ngột trong khi ăn hoặc chơi với đồ chơi nhỏ, hãy tìm thủ phạm trong miệng bé. Nguyên nhân phổ biến nhất của mắc nghẹn thường là một miếng cà rốt, xúc xích hoặc thực phẩm. Tự bé cũng có thể ho để đẩy nó ra ngoài.

Triệu chứng:

Tiếng ho ngắn, dai dẳng hoặc thở hổn hển.

Nếu trẻ ho nhiều lúc ban đầu sau đó ho liên tuc hoặc thở khò khè nhẹ trong vài ngày mà không xuất hiện cảm lạnh hay bất kỳ một triệu chứng nào thì rất có thể có gì đó đã mắc trong khí quản của trẻ.

Trong một số trường hợp trẻ sẽ bị viêm phổi do nuốt thức ăn sai cách làm thức ăn mắc kẹt trong phổi. Và thủ phạm thông thường là đậu phộng (lạc).

Cách điều trị:

Nếu vật lạ đã chặn hoàn toàn đường thở của trẻ, trẻ sẽ có các triệu chứng sau:

Có biểu hiện khổ sở.

Im lìm.

Tím tái.

Nếu nghi ngờ đường thở bị tắc hãy lật bé lại và đập mạnh vào giữa bả vai của bé 3-4 lần. Nếu bạn không thể làm văng dị vật ra, hãy gọi cấp cứu.

Trong trường hợp vật lạ chỉ chặn một phần đường thở, hãy giúp bé ho ra nó bằng cách:

Cho bé cúi đầu xuống.

Vỗ nhẹ nhàng trên lưng bé.

Nếu nghi ngờ con bị mắc nghẹn vật gì đó nhưng lại không thể ho ra được, hãy đưa trẻ đi chụp X-quang ngực. Nếu thủ phạm là do một mảnh đồ ăn, bác sĩ có thể nội soi phế quản cho bé.

Cho dù là tiếng thở khò khè hay tiếng ho khan của trẻ đều ẩn chứa một thông điệp về sức khoẻ khác nhau. Là cha mẹ, bạn cần phải biết cách phân biệt các chứng bệnh để có cách xử lý kịp thời.

Ho thực chất là một cách tự bảo vệ của cơ thể. Là cách làm thông đường hô hấp, giải phóng đờm hoặc những thức ăn còn mắc lại trong cổ ra ngoài. Có hai kiểu ho cho mục đích này:

Ho khan: Xảy ra khi trẻ bị lạnh hoặc dị ứng. Kiểu ho này giúp dọn sạch các dịch mũi cũng như sự khó chịu từ cổ họng sưng.

Ho sâu: Đây là kiểu ho bắt nguồn từ một bệnh hô hấp kèm theo với sự nhiễm khuẩn. Kiểu ho này thường đi kièm theo đờm hoặc dịch mũi (chứa cả tế bào bạch huyết chống khuẩn hình thành trong đường thở của trẻ).

Trẻ dưới 4 tháng tuổi thường không ho nhiều vì thế nếu con bạn ho thì cần phải chú ý. Nếu trẻ ho nhiều vào mùa đông thì có thể là do virus hô hấp. Nếu trẻ dưới 1 tuổi thì việc ho của trẻ chủ yếu là do lạnh.

Để giúp cha mẹ phân biệt được kiểu ho nào cần theo dõi và cần xử lý khẩn cấp, trước hết bạn cần bình tĩnh lắng nghe âm thanh và xem một số các chỉ dẫn dưới đây.

ho 1

Cảm lạnh thông thường hay cảm cúm?

Triệu chứng:

Nghẹt và chảy nước mũi

Sưng họng

Âm thanh nghe khô khan

Sốt nhẹ về đem

Cách điều trị:

Cho trẻ uống nhiều nước và nghỉ ngơi. Có thể dùng máy làm ẩm không khí để con dễ thở hơn. Nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi bạn định cho bé dùng:

Thuốc ho long đờm

Thuốc làm thông mũi

Thuốc ho (không nên dùng trừ khi trẻ ho nhiều khiến mất ngủ vào ban đêm).

Acetaminophen (để hạ sốt).

Nếu thân nhiệt của trẻ từ 37 độ C trở lên và có vẻ mệt mỏi thì nên gọi ngay cho bác sĩ vì nhiều khả năng là trẻ đang bị cúm. Nếu trẻ dưới 4 tháng tuổi hãy đến gặp bác sĩ nếu trẻ bị sốt. Thậm chí chỉ là sốt nhẹ cũng nghiêm trọng với trẻ sơ sinh.

Bệnh bạch cầu thanh quản

Bạn sẽ dễ dàng nhận thấy khi thấy trẻ thức dậy lúc nửa đêm, ho sâu và có cảm giác khó thở. Bệnh bạch cầu thanh quản thường ảnh hưởng tới trẻ dưới 5 tuổi và bắt đầu bằng hiện tượng cảm lạnh hoặc sổ mũi lúc sáng sớm.

Triệu chứng:

Âm thanh giống như ho sâu.

Bệnh này thường là do nhiễm virus, nó sẽ khiến cho niêm mạc khí quản sưng lên dẫn đến nghẹt đường thở. Đây chính là nguyên nhân tại sao trẻ khó thở. Bạn sẽ dễ dàng nghe thấy tiếng ho có phần đặc kín khi trẻ hít vào.

Cách điều trị:

Trước hết cần làm cho bé bình tĩnh lại sau đó có thể thử áp dụng một trong những cách cách sau để giúp con dễ thở:

Mở vòi hoa sen, đóng cửa nhà tắm và cho bé thở trong không khí đầy hơi nước.

Nếu con ho vào lúc nửa đêm, bạn hãy đưa bé ra ngoài nơi có không khí ẩm như thể sẽ giúp bé dễ thở hơn.

Thông thường bệnh bạch cầu thanh quản sẽ hết trong khoảng 3-4 ngày, nếu không đỡ thì hãy đưa trẻ đi khám.

ho 2

Viêm phổi

Viêm phổi xảy ra khi phổi bị nhiễm khuẩn hoặc do virus từ một số bệnh mang lại, kể cả cảm lạnh thông thường.

Triệu chứng:

Tiếng ho nghe sâu và có đờm.

Trẻ rất mệt và dễ ho.

Cách điều trị:

Tuỳ thuộc vão nguyên nhân là do virus hay vi khuẩn, hãy đưa bé đến gặp bác sĩ nếu bé bị sốt. Viêm phổi do vi khuẩn thường nguy hiểm hơn và thủ phạm thường là do khuẩn strep pneumonae.

Viêm tiểu phế quản hay hen suyễn

Cả 2 loại bệnh này đều bắt dầu từ các triệu chứng cơ bản của một cơn cảm lạnh như ho và sổ mũi. Theo một số bác sĩ thì có rất nhiều nguyên nhân dẫn tới việc thở khò khè hoặc co thắt đường hô hấp bao gồm các yếu tố môi trường như bụi.

Đa số các bác sĩ đều đồng ý rằng bệnh hen suyễn không phổ biến ở trẻ em dưới 2 tuổi trừ khi trẻ đã bị eczema (chàm) hoặc do gia đình có tiền sử dị ứng, hen suyễn. Phần lớn các trường hợp viêm tiểu phế quản ở trẻ dưới 1 tuổi được gây ra bởi virus hợp bào hô hấp (RSV). Virus này gây ra cảm lạnh đơn giản ở trẻ dưới 3 tuổi nhưng nó có thể xâm nhập vào phổi và đe doạ tình mạng trẻ.

Triệu chứng:

Co hẹp đường hô hấp dẫn đến thở khò khè hoặc thở ra tiếng.

Ho hoặc thở khò khè có liên quan đến cả hai loại bệnh này vì thế nhiều khi rất khó phân biệt.

Trong trường hợp trẻ bị hen suyễn thì sẽ có những triệu chứng sau:

Cảm cúm.

Ngứa và chảy nước mắt.

Viêm phế quản thường xuất hiện vào mùa thu và mùa đông và có thể kèm theo:

Sốt nhẹ

Mất cảm giác ngon miệng.

Trong trường hợp bị hen suyễn, trẻ có thể bị mắc chứng co thắt (bên trong hoặc bên ngoài ngực và cơ hoành).

Cách điều trị:

Theo dõi nhịp thở của bé. Nếu thở quá nhanh ( 50 nhịp thở một phút hoặc nhiều hơn) thì trẻ chắc chắn đang trong tình trạng suy hô hấp, cần đưa bé đến gặp bác sĩ ngay lập tức.

Cho dù là vì lý do gì hãy đưa trẻ đi khám ngay khi thấy bé có hiện tượng thở khò khè. Ngay cả khi không có chuẩn đoán xác định bệnh hen suyễn thì các bác sĩ cũng có thể sử dụng thuốc suyễn để điều trị cơn thở khò khè. Bác sĩ có thể cho trẻ sử dụng thuốc albuterol dạng xịt phù hợp với kích thước sử dụng của trẻ để bé có thể sử dụng tuốc một cách dễ dàng.

Bạn cũng có thể điều trị bệnh viêm tiểu phế quản ở nhà khi việc hít thở của trẻ nằm trong tầm bạn có thể kiểm soát được. Cho trẻ uống nhiều nước, nghỉ ngơi nhiều và sử dụng máy phun sương để tạo độ ẩm.

Nếu trẻ bị ho dữ dội hoặc có biểu hiện xấu hơn sau 1- 2 ngày và hơi thở có phần trở nên nặng nhọc hãy đưa bé đến bệnh viện ngay.

ho 3

Ho gà

Đây là nguyên nhân hàng đầu gây bệnh cũng như khiến trẻ sơ sinh tử vong trong những năm 1960. Trong hầu hết các trường hợp ho gà, trẻ không có triệu chứng cảm lạnh hay sốt.

Triệu chứng:

Tiếng ho: Nấc lớn và nhanh

Lưỡi thè ra

Mắt lồi ra.

Mặt tím tái.

Cách điều trị:

Phòng ngừa bao giờ cũng là biện pháp ưu tiên hàng đầu. Hãy chắc chắn rằng con bạn đã được tiêm phòng, trẻ sẽ chưa được bảo vệ một cách hoàn toàn cho đến khi tiêm đủ 3 liều thuốc ho gà. Bạn và tất cả những người chăm sóc trẻ sơ sinh cần được tiêm phòng uốn ván, bạch hầu, ho gà nhắc lại.

Nếu nghi ngờ trẻ bị ho gà hãy ngay lập tức gọi cấp cứu. Nếu cơn ho trở nên dữ dội hơn, thì bé phải được nhập viện để dược thở oxy.

Đa số trẻ sơ sinh cũng như các thành viên trong gia đình sẽ được cho dùng thuốc kháng sinh erythromycin để ngăn chặn sự lây lan của căn bệnh này. Nếu trẻ qua được các cơn bộc phát ban đầu thì sẽ phải cần vài tháng để ho gà hết hẳn.

Hóc dị vật

Nếu trẻ bắt đầu thở hổn hển hoặc ho đột ngột trong khi ăn hoặc chơi với đồ chơi nhỏ, hãy tìm thủ phạm trong miệng bé. Nguyên nhân phổ biến nhất của mắc nghẹn thường là một miếng cà rốt, xúc xích hoặc thực phẩm. Tự bé cũng có thể ho để đẩy nó ra ngoài.

Triệu chứng:

Tiếng ho ngắn, dai dẳng hoặc thở hổn hển.

Nếu trẻ ho nhiều lúc ban đầu sau đó ho liên tuc hoặc thở khò khè nhẹ trong vài ngày mà không xuất hiện cảm lạnh hay bất kỳ một triệu chứng nào thì rất có thể có gì đó đã mắc trong khí quản của trẻ.

Trong một số trường hợp trẻ sẽ bị viêm phổi do nuốt thức ăn sai cách làm thức ăn mắc kẹt trong phổi. Và thủ phạm thông thường là đậu phộng (lạc).

Cách điều trị:

Nếu vật lạ đã chặn hoàn toàn đường thở của trẻ, trẻ sẽ có các triệu chứng sau:

Có biểu hiện khổ sở.

Im lìm.

Tím tái.

Nếu nghi ngờ đường thở bị tắc hãy lật bé lại và đập mạnh vào giữa bả vai của bé 3-4 lần. Nếu bạn không thể làm văng dị vật ra, hãy gọi cấp cứu.

Trong trường hợp vật lạ chỉ chặn một phần đường thở, hãy giúp bé ho ra nó bằng cách:

Cho bé cúi đầu xuống.

Vỗ nhẹ nhàng trên lưng bé.

Nếu nghi ngờ con bị mắc nghẹn vật gì đó nhưng lại không thể ho ra được, hãy đưa trẻ đi chụp X-quang ngực. Nếu thủ phạm là do một mảnh đồ ăn, bác sĩ có thể nội soi phế quản cho bé.

Theo Mecon

Comments

comments

Comments are closed.